โรงไฟฟ้านิวเคลียร์ทางออกของพลังงานไทย?

ข่าวการรั่วไหลของโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ในญี่ปุ่นก่อให้เกิดความตื่นตระหนกต่อประชาชนในวงกว้าง ส่งผลให้แผนการสร้างโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ตามแผนพัฒนากำลังไฟฟ้าของไทยต้องหยุดชะงักไปอย่างไม่มีกำหนด

ข้อมูลความต้องการไฟฟ้าสูงสุดของประเทศไทยในปี 2552 อยู่ที่ 22,315.4 MW ขณะที่กำลังการผลิตไฟฟ้าทั้งประเทศอยู่ที่ 29,212 MW และเพื่อรองรับกับปริมาณการใช้พลังงานที่เพิ่มขึ้น แผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้าของประเทศไทย พ.ศ. 2553-2573 ได้พูดถึงการสร้างโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ขนาด 1,000 MW ประมาณ 5 โรง และโรงไฟฟ้าถ่านหินขนาด 800 MW 15 โรง โดยโรงไฟฟ้านิวเคลียร์โรงแรกจะมีกำหนดเปิดใช้ในปี 2563

โรงไฟฟ้านิวเคลียร์พลังงานราคาถูก? จากข้อมูลต้นทุนพลังงานจากแหล่งต่างๆพบว่า ต้นทุนในการผลิตพลังงานจากก๊าซธรรมชาติเท่ากับ 4.34บาท/Kwh จากถ่านหิน 2.94บาท/Kwh พลังงานแสงอาทิตย์ 12.5 บาท/Kwh พลังงานลม 5.2 บาท/Kwh และโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ 2.79 บาท/Kwh จึงดูเหมือนว่าการก่อสร้างโรงไฟฟ้านิวเคลียร์จะมีราคาถูกกว่ากว่าโรงงานไฟฟ้าแบบอื่น

ทั้งนี้ต้นทุนการผลิตไฟฟ้านิวเคลียร์แบ่งได้เป็น 4 ส่วนคือ

• ต้นทุนการก่อสร้างโรงไฟฟ้า (capital cost)
• ต้นทุนการดำเนินงานผลิตไฟฟ้า (operating cost)
• ต้นทุนการจัดการกากกัมมันตรังสี (radioactive waste disposal cost)
• ต้นทุนรื้อถอนโรงไฟฟ้า (decommissioning cost)

อย่างไรก็ตาม ในการคำนวนต้นทุนทางเศรษฐศาสตร์ จำเป็นต้องพิจารณารอบด้านทั้งต้นทุนส่วนตัว (Private Cost) และต้นทุนสังคม (Social Cost) ซึ่งต้นทุนสังคมอาจรวมถึงค่าใช้จ่ายในการสำรวจและเวรคืนพื้นที่ก่อสร้าง ต้นทุนการบริหารจัดการชุมชนและเตรียมความพร้อมของชุมชน และต้นทุนความเสียหายที่อาจจะเกิดขึ้นจากอุบัติเหตุในอนาคต

สำนักงานพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ (IAEA) ได้แสดงประวัติการเกิดอุบัติเหตุของโรงไฟฟ้านิวเคลียร์กว่า 436 แห่งทั่วโลก โดยแบ่งระดับความรุนแรงออกเป็น 7 ระดับ พบว่าจำนวนอุบัติเหตุที่เกิดขึ้นนับได้ 22 ครั้ง (ไม่รวมอุบัติเหตุเล็กๆน้อย) ในจำนวนนี้มี 7 ครั้งที่มีความรุนแรงตั้งแต่ระดับ 5 ขึ้นไป ซึ่งถือว่าเป็นระดับที่มีอันตรายต่อคนและสิ่งแวดล้อมค่อนข้างมาก

จากข้อมูลอุบัติเหตุของโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ Chernobyl เมื่อปี 2529 ซึ่งมีความรุนแรงอยู่ในระดับสูงสุด พบว่าความเสียหายที่เกิดขึ้นในช่วงระยะเวลา 20 ปีหลังอุบัติเหตุ ก่อให้เกิดความเสียหายคิดเป็นต้นทุนทางเศรษฐศาสตร์ถึงกว่า 1 แสนล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือคิดเป็นร้อยละ 73.4 ของ GDP เฉลี่ยของไทยในช่วงเวลานั้น

โรงไฟฟ้าพลังงานนิวเคลียร์ช่วยลดการพึ่งพิงด้านพลังงานจากต่างชาติ? แผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้าของประเทศไทย พ.ศ. 2553-2573 ระบุว่าโรงงานไฟฟ้านิวเคลียร์เมื่อสร้างแล้วเสร็จจะมีกำลังผลิตถึงร้อยละ 7.6 ของกำลังผลิตไฟฟ้าทั้งประเทศ หมายความว่าต้นทุนการผลิตพลังงานกว่าร้อยละ 7.6 ของประเทศจะขึ้นอยู่กับราคาแร่ยูเรเนียมที่ไทยต้องนำเข้าจากต่างประเทศ ซึ่งคาดกันว่าจะมีใช้ไปได้อีกประมาณ 52 ปี ทั้งนี้แม้ในปัจจุบันยูเรเนียมจะมีราคาต่ำแต่ต่อไปในอนาคตหากทุกประเทศหันมาใช้พลังงานนิวเคลียร์มากขึ้นย่อมกดดันต่อราคาแร่ยูเรเนียมอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ อีกทั้งกระบวนการเสริมสมรรถนะเชื้อเพลิงก็ถูกจำกัดไว้โดย IAEA ดังนั้นจึงเท่ากับว่าเรายังคงต้องพึ่งพิงเชื้อเพลิงพลังงานจากต่างชาติอยู่ดี

หากไม่เอาโรงไฟฟ้านิวเคลียร์แล้วเราจะใช้พลังงานจากแหล่งไหนดี

ก๊าซธรรมชาติแหล่งพลังงานหลักของประเทศ ปัจจุบันมีราคาค่อนข้างถูกและสามารถหาได้จากแหล่งในประเทศ โดยเฉพาะก๊าซธรรมชาติถูกใช้เป็นเชื้อเพลิงหลักในการผลิตไฟฟ้ากว่าร้อยละ 70 ของกำลังผลิตทั้งประเทศ แต่อย่างไรก็ดีคาดกันว่าก๊าซธรรมชาติในประเทศจะสามารถใช้ได้อีกไม่เกิน 28 ปีนับจากนี้ ขณะที่ถ่านหินคาดว่ามีเพียงพอใช้งานได้นานกว่า 67-114 ปี แต่ก็เป็นเชื้อเพลิงที่สร้างมลพิษค่อนข้างมาก ถึงแม้ปัจจุบันจะมีกระบวนการสร้างไฟฟ้าจากถ่านหินสะอาด แต่ด้านต้นทุนก่อสร้างก็สูงกว่าโรงไฟฟ้าถ่านหินธรรมดาถึงร้อยละ 20 อึกทั้งเทคโนโลยีนี้ยังไม่ได้รับการยอมรับจากภาคประชาชนมากนัก

 

 

 


พลังงานทางเลือก พลังงานเสริม พลังงานทางเลือกอื่นๆ
เช่น พลังงานชีวมวล ก๊าซชีวภาพ พลังงานจากขยะ พลังงานแสงอาทิตย์ และพลังงานลม เป็นพลังงานที่สามารถหมุนเวียนมาใช้ได้ใหม่ แต่จากข้อจำกัดของแหล่งพลังงานทำให้ความต่อเนื่องของพลังงานที่ได้ไม่สม่ำเสมอ โดยสามารถดูได้จากค่า Plant Factor หากมีค่าสูงก็แสดงว่าการผลิตไฟฟ้าสามารถทำได้อย่างสม่ำเสมอ ทั้งนี้พบว่า พลังงานแสงอาทิตย์และพลังงานลม ถึงแม้จะเป็นพลังงานสะอาดแต่ก็มีความต่อเนื่องของพลังงานต่ำมาก เพราะกำลังไฟฟ้าที่ได้จะขึ้นอยู่กับสภาพดินฟ้าอากาศ อีกทั้งต้นทุนที่ค่อนข้างสูง ใช้พื้นที่ในการผลิตไฟฟ้าต่อหน่วยค่อนข้างมาก ทำให้ไม่สามารถใช้เป็นแหล่งพลังงานหลักได้ หรือพลังงานน้ำที่มีความต่อเนื่องสูงกว่าแต่ก็มีข้อจำกัดในการผลิต เพราะต้องคำนึงถึงผลดีผลเสียจากการสร้างเขื่อน รวมถึงต้องรักษาสมดุลของการใช้น้ำในภาคเกษตรด้วย

พลังงานไฮโดรเจน พลังงานแห่งอนาคต ปัจจุบันเริ่มเป็นที่ยอมรับแล้วว่าไฮโดรเจนสามารถนำมาผลิตเป็นพลังงานสะอาดได้ โดยไม่จำเป็นต้องเกิดการสันดาป ซึ่งเมื่อไฮโดรเจนรวมตัวกับออกซิเจนแล้วจะได้น้ำและพลังงานไฟฟ้าออกมา โดยบางประเทศเริ่มมีการสร้างโรงไฟฟ้าพลังไฮโดรเจนบ้างแล้ว แต่อย่างไรก็ดีในปัจจุบันกระบวนการผลิตไฮโดรเจนยังมีต้นทุนสูง ความปลอดภัยในการจัดเก็บและการขนย้ายยังไม่สมบูรณ์เต็มที่ เทคโนโลยีนี้จึงยังต้องได้รับการพัฒนาอีกมาก กว่าที่จะนำมาใช้เป็นพลังงานหลักได้

พลังงานนิวเคลียร์อาจไม่ใช่ทางเลือกที่ดีที่สุด แต่ก็ยังคงเป็นทางเลือกที่ละเลยไม่ได้ พลังงานนิวเคลียร์ถึงจะมีข้อเสียแต่ก็มีข้อดีอยู่มาก แม้ในปัจจุบันจะยังมีข้อกังขาในเรื่องความปลอดภัย อีกทั้งยังมีแหล่งพลังงานอื่นที่ยังเพียงพอใช้ได้อยู่ แต่ก็ปฏิเสธไม่ได้ว่าเป็นพลังงานที่น่าสนใจเพราะนอกจากจะไม่ปล่อยก๊าซเรือนกระจกแล้ว ยังมีประสิทธิภาพมากพอที่จะเป็นพลังงานหลักของประเทศได้ ซึ่งในอนาคตหากพลังงานอื่นหมดลงและไม่มีเทคโนโลยีด้านพลังงานอื่นที่ดีกว่านี้ พลังงานนิวเคลียร์ก็น่าจะถูกหยิบยกขึ้นมาพูดถึงอีกครั้ง

ประเทศไทย สังคมบริโภคพลังงาน? ข้อมูลการใช้พลังงานชี้ให้เห็นว่าทั้งปริมาณการใช้ไฟฟ้าต่อหัวของประชากร มูลค่าการใช้พลังงานต่อ GDP และมูลค่าการนำเข้าพลังงานต่อ GDP ล้วนชี้ไปในทางเดียวกันว่าประเทศไทยบริโภคพลังงานในอัตราเพิ่มขึ้น แสดงถึงการใช้พลังงานอย่างฟุ่มเฟื่อยมากขึ้น และประสิทธิภาพการผลิตที่แย่ลงเมื่อเทียบกับหนึ่งหน่วยพลังงานที่ใช้ ดังนั้นแนวทางเพื่อพัฒนาและจัดการระบบพลังงานของไทยควรให้ความสำคัญกับการพัฒนาประสิทธิภาพในการใช้พลังงานและลดการบริโภคพลังงานโดยไม่จำเป็น พอๆกับการเพิ่มกำลังการผลิตพลังงานในแต่ละปี
TMB Analytics is a division of TMB Bank Pcl.
macro@tmbbank.co.th, (66) 2 242 3215

Advertisements

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: